Individueel

Addenbrooke's Cognitive Examination Revised

testfiche
Afkorting: 
ACE-R
BeschrijvingTest: 

Er worden zeven cognitieve domeinen gescreend (oriëntatie, aandacht & concentratie, geheugen, woordvlotheid, taal, constructieve praxis en perceptuelevaardigheden). Er kan tevens  een MMSE-score uit afgeleid worden.

Meetpretentie: 

De ACE-R is een screeningsinstrument voor het cognitief functioneren bij ouderen. Het is een uitbreiding van de MMSE.  

Bruikbaarheid: 
De test heeft een hoge sensitiviteit (93%), maar lagere specificiteit (71%).
De test is goed bruikbaar in klinische settings.
Normering: 

Er zijn afzonderlijke normen per opleidingsniveau.

15-Woorden Test A en B

testfiche
Afkorting: 
15WT
BeschrijvingTest: 

De test bestaat uit een lijst van 15 woorden die vijfmaal wordt aangeboden. Na iedere aanbieding moet de cliënt de woorden opnoemen die hij onthouden heeft. Na de 5 leertrials wordt gedurende een periode van ongeveer 20 minuten een andere taak of rustpauze aangeboden. Daarna wordt de 15WT vervolgd met een uitgestelde reproductie- en een herkenningstrial.

De test bestaat uit twee versies: versie A ('image' vorm), samengesteld uit concrete woorden die gemakkelijk een visueel beeld oproepen en een versie B ('no-image' vorm), samengesteld uit abstracte woorden. Elke versie bestaat uit 15 éénlettergrepige woorden die laag-associatief zijn.

Het aantal correct gereproduceerde woorden over de vijf trials (Totaal goedscore), het aantal correct gereproduceerde woorden op de uitgestelde reproduktie worden geteld en omgezet in een normscore. De correct herkende woorden uit de herkenningstrial, het aantal fouten en aantal herhalingen worden geteld maar kunnen niet omgezet worden in een normscore.

Meetpretentie: 

De 15WT is bedoeld om verbale geheugenstoornissen te onderzoeken bij mensen met een hersenaandoening. Er wordt onderzocht of een persoon in staat is om nieuwe verbale informatie in te prenten, te onthouden, te reproduceren en te herkennen over een langere periode.

Bruikbaarheid: 

De test is bedoeld om stoornissen in het  verbale langetermijngeheugen bij patiënten met hersenaandoeningen te onderzoeken. De Vlaamse versie van de 15WT is beter bekend als de AVLT (Auditory Verbal Learning Test).

Normering: 

Nederlandse normen (T-scores en Percentielscores). Voor Vlaamse versie: zie AVLT.

Memory Impairment Screen

testfiche
Afkorting: 
MIS
BeschrijvingTest: 

De MIS bestaat uit 2 delen: een onmiddellijke en een uitgestelde herinneringsfase. Tussen beide delen zit 10 minuten. De cliënt krijgt een blad met 4 (of 6) woorden in een groot lettertype voor zich en krijgt de opdracht de 4 (of 6) woorden luidop te lezen. Hij moet de 4 (6) woorden uit het hoofd leren en daarna het blad teruggeven aan de testleider. Daarna wordt een afleidende taak uitgevoerd, zoals terugtellen van 100 met stappen van 7. Na het uitvoeren van de afleidende taak vraagt de testleider welke 4 (6) woorden de cliënt daarjuist geleerd heeft. Van de woorden die hij niet zelf kan produceren (meer dan 10 seconden bedenktijd) wordt de categorienaam gegeven om te helpen.

Meetpretentie: 

De MIS beoordeelt het episodische geheugen van volwassenen en ouderen.

Bruikbaarheid: 

Het instrument is bedoeld voor volwassenen en ouderen die mogelijks lijden aan dementie of de ziekte van Alzheimer.

Normering: 

Twee normtabellen met cut-off scores: één voor dementie in het algemeen en één specifiek voor de ziekte van Alzheimer. Ook de waarschijnlijkheid van dementie en/of Alzheimer staat vermeld in 4 categorieën (5%, 10%, 15% en 20%)

Multifactorial Metamemory Questionnaire

testfiche
Afkorting: 
MMQ
BeschrijvingTest: 

De vragenlijst bestaat uit 3 dimensies van ‘self-reported memory’: Tevredenheid (algemene tevredenheid met het eigen geheugen), Vermogen (perceptie van het vermogen van het eigen geheugen), en Strategie (het gebruiken van strategieën en hulpmiddelen).

Meetpretentie: 

De MMQ brengt geheugenklachten van oudere volwassenen in kaart. 

Bruikbaarheid: 

Het is een zelfrapportage-vragenlijst.

Mini-Mental State Examination / Standardised Mini-Mental State Examination

testfiche
Afkorting: 
MMSE / S-MMSE
BeschrijvingTest: 

De test bestaat uit 11 items die 3 cognitieve functies screenen: Constructie, Geheugen, en Verbale functies. De S-MMSE voorziet in een gestandaardiseerde testafname.

Meetpretentie: 

De MMSE of de S-MME is een kort screeningsinstrument voor dementie.

Bruikbaarheid: 

De test differentieert het best tussen gezonde proefpersonen en personen met milde tot ernstige vorm van dementie. De test slaagt er echter niet goed in om gezonde proefpersonen te differentiëren van personen met een lichte vorm van dementie. De tussen totale score differentieert bovendien niet tussen verschillende vormen van dementie, maar sommige onderzoekers linken patronen van itemscores met verschillende vormen van dementie (cfr. Lezak). De test correleert sterk met leeftijd en opleidingsniveau. Er zijn tevens culturele invloeden op de testprestatie.

Normering: 

neen

Maastrichtse Neuropsychologische Screeningstest voor de Psychogeriatrie

testfiche
Afkorting: 
MNSP
BeschrijvingTest: 

De MNSP is een psychogeriatrisch screeningsinstrument waarmee de meest essentiële cognitieve domeinen op verschillende niveaus kunnen worden onderzocht. De set omvat vijftien tests en taken die betrekking hebben op vier cognitieve domeinen: Waarneming, Geheugen, Gedragsplanning & Aandacht en Communicatieve & Basisvaardigheden. De MNSP wordt in twee sessies afgenomen: een logopedische sessie, waarbij de nadruk ligt op gehoor, taalimpressie en taalexpressie, en een functiepsychologische sessie, waarbij de nadruk ligt op geheugen en gedragsplanning. De ruwe subtestscores worden omgezet in percentielscores. De cut-off score is de score die groter of gelijk is aan het vijfde percentiel voor gezonde ouderen.

Meetpretentie: 

De MNSP screent cognitieve (dis)functies.

Normering: 

Er zijn normen voor psychogeriatrische patiënten (N=106) en gezonde ouderen (N=41) in de leeftijd van 50 tot 90 jaar.

Montreal Cognitive Assessment

testfiche
Afkorting: 
Moca
BeschrijvingTest: 

De test bestaat uit items die een beroep doen op: geheugen, visuospatiële vaardig-heden, executieve functies, aandacht en concentratie, taal, fluency en oriëntatie. Meer specifiek bestaat de MoCA uit de volgende onderdelen:een onmiddellijke reproductietaak (5 punten), bestaande uit twee leertrials van vijf woordenmet een uitgestelde reproductie na ongeveer vijfminuten. Het visuospatiële gedeelte bestaat uit een kloktekentaak (3 punten) en het natekenenvan een driedimensionale kubus (1 punt). Hetonderdeel executief functioneren bestaat uit een item gebaseerd op de Trail Making B (1 punt), een foneemfluencytaak (1 punt) en een taak die een beroep doet op verbale abstractie (2 punten). Aandacht en werkgeheugen worden gemeten met een uitgestelde aandachtstaak (target-detectie door middel van het tikken met de hand; 1 punt), een seriële terugteltaak (3 punten) en cijferreeksen voorwaarts en achterwaarts (1punt voor elke reeks). Taalfuncties worden onderzocht met een presentatie van drie dieren die benoemd moeten worden (leeuw, neushoorn en dromedaris; 3 punten), herhaling van twee zinnen met een complexe syntaxis (2 punten) en de voornoemde foneemfluencytaak. Als laatste wordt de oriëntatie in tijd en plaats gemeten (6 punten). In totaal kunnen 30 punten gescoordworden, waarbij een hogere score wijst op beter cognitief functioneren.

Meetpretentie: 

De Moca detecteert milde cognitieve beperking (MCI).

Normering: 

aantal jaren opleiding (<12j,>12j)

Mental Slowness Observation Test

testfiche
Afkorting: 
MSOT
BeschrijvingTest: 

De test bestaat uit 4 opdrachten die voor de meeste mensen alledaagse dingen zijn:

  1. Het onthouden en volgen van een routebeschrijving
  2. Een telefoongesprek voeren
  3. Geldstukken sorteren
  4. Het opzoeken van telefoonnummers.

Subtests 2 en 4 hebben een tijdslimiet (respectievelijk 5 en 10 minuten).

Meetpretentie: 

De MSOT meet mentale traagheid.

Mental Slowness Questionnaire

testfiche
Afkorting: 
MSQ
BeschrijvingTest: 

Deze vragenlijst bestaat uit 21 vragen die verschillende alledaagse activiteiten die gelinkt zijn aan mentale snelheid onderzoekt. Elke vraag is gescoord op een vijfpuntsschaal van 0 tot en met 4, van welke de antwoorden betrekking hebben tot de frequentie van voorkomen. De maximale score is 84. Elke vraag is ook gescoord op een driepuntsschaal van 0 tot en met 2, van welke de antwoorden betrekking hebben op de ernst. De maximale score hiervoor is 42.