Cognitieve screening

Addenbrooke's Cognitive Examination Revised

testfiche
Afkorting: 
ACE-R
BeschrijvingTest: 

Er worden zeven cognitieve domeinen gescreend (oriëntatie, aandacht & concentratie, geheugen, woordvlotheid, taal, constructieve praxis en perceptuelevaardigheden). Er kan tevens  een MMSE-score uit afgeleid worden.

Meetpretentie: 

De ACE-R is een screeningsinstrument voor het cognitief functioneren bij ouderen. Het is een uitbreiding van de MMSE.  

Bruikbaarheid: 
De test heeft een hoge sensitiviteit (93%), maar lagere specificiteit (71%).
De test is goed bruikbaar in klinische settings.
Normering: 

Er zijn afzonderlijke normen per opleidingsniveau.

Mini-Mental State Examination / Standardised Mini-Mental State Examination

testfiche
Afkorting: 
MMSE / S-MMSE
BeschrijvingTest: 

De test bestaat uit 11 items die 3 cognitieve functies screenen: Constructie, Geheugen, en Verbale functies. De S-MMSE voorziet in een gestandaardiseerde testafname.

Meetpretentie: 

De MMSE of de S-MME is een kort screeningsinstrument voor dementie.

Bruikbaarheid: 

De test differentieert het best tussen gezonde proefpersonen en personen met milde tot ernstige vorm van dementie. De test slaagt er echter niet goed in om gezonde proefpersonen te differentiëren van personen met een lichte vorm van dementie. De tussen totale score differentieert bovendien niet tussen verschillende vormen van dementie, maar sommige onderzoekers linken patronen van itemscores met verschillende vormen van dementie (cfr. Lezak). De test correleert sterk met leeftijd en opleidingsniveau. Er zijn tevens culturele invloeden op de testprestatie.

Normering: 

neen

Maastrichtse Neuropsychologische Screeningstest voor de Psychogeriatrie

testfiche
Afkorting: 
MNSP
BeschrijvingTest: 

De MNSP is een psychogeriatrisch screeningsinstrument waarmee de meest essentiële cognitieve domeinen op verschillende niveaus kunnen worden onderzocht. De set omvat vijftien tests en taken die betrekking hebben op vier cognitieve domeinen: Waarneming, Geheugen, Gedragsplanning & Aandacht en Communicatieve & Basisvaardigheden. De MNSP wordt in twee sessies afgenomen: een logopedische sessie, waarbij de nadruk ligt op gehoor, taalimpressie en taalexpressie, en een functiepsychologische sessie, waarbij de nadruk ligt op geheugen en gedragsplanning. De ruwe subtestscores worden omgezet in percentielscores. De cut-off score is de score die groter of gelijk is aan het vijfde percentiel voor gezonde ouderen.

Meetpretentie: 

De MNSP screent cognitieve (dis)functies.

Normering: 

Er zijn normen voor psychogeriatrische patiënten (N=106) en gezonde ouderen (N=41) in de leeftijd van 50 tot 90 jaar.

Montreal Cognitive Assessment

testfiche
Afkorting: 
Moca
BeschrijvingTest: 

De test bestaat uit items die een beroep doen op: geheugen, visuospatiële vaardig-heden, executieve functies, aandacht en concentratie, taal, fluency en oriëntatie. Meer specifiek bestaat de MoCA uit de volgende onderdelen:een onmiddellijke reproductietaak (5 punten), bestaande uit twee leertrials van vijf woordenmet een uitgestelde reproductie na ongeveer vijfminuten. Het visuospatiële gedeelte bestaat uit een kloktekentaak (3 punten) en het natekenenvan een driedimensionale kubus (1 punt). Hetonderdeel executief functioneren bestaat uit een item gebaseerd op de Trail Making B (1 punt), een foneemfluencytaak (1 punt) en een taak die een beroep doet op verbale abstractie (2 punten). Aandacht en werkgeheugen worden gemeten met een uitgestelde aandachtstaak (target-detectie door middel van het tikken met de hand; 1 punt), een seriële terugteltaak (3 punten) en cijferreeksen voorwaarts en achterwaarts (1punt voor elke reeks). Taalfuncties worden onderzocht met een presentatie van drie dieren die benoemd moeten worden (leeuw, neushoorn en dromedaris; 3 punten), herhaling van twee zinnen met een complexe syntaxis (2 punten) en de voornoemde foneemfluencytaak. Als laatste wordt de oriëntatie in tijd en plaats gemeten (6 punten). In totaal kunnen 30 punten gescoordworden, waarbij een hogere score wijst op beter cognitief functioneren.

Meetpretentie: 

De Moca detecteert milde cognitieve beperking (MCI).

Normering: 

aantal jaren opleiding (<12j,>12j)

Oriënterend Neuropsychologisch Onderzoek

testfiche
Afkorting: 
ONO
BeschrijvingTest: 

Het ONO is bedoeld als eerste oriënterende stap (signalering, screening) bij het vaststellen van neuropsychologische functiestoornissen bij CVA-patiënten. Indien noodzakelijk, kan na het ONO een tweede stap genomen worden: gerichte neuropsychologische tests.

Meetpretentie: 

De ONO meet CVA-gebonden gedragsbeperkingen en gedragsuitval bij volwassen cva-patiënten na het acute stadium.

Repeatable Battery for the Assessment of Neuropsychological Status - Update

testfiche
Afkorting: 
RBANS-Update
BeschrijvingTest: 

De testbatterij bestaat uit 4 equivalente versies waardoor herhaalde metingen mogelijk zijn. Elke versie bestaat uit 10 subtests die samen 5 cognitieve functies meten (2 subtests per cognitieve functie). De subtests zijn varianten op goed gekende en veel gebruikte neuropsychologische tests (Complexe Figuur Test, AVLT, VSJ, etc) . De 10 subtestscores kunnen omgezet worden in 5 Indexscores en een Algemene score.

Meetpretentie: 

De RBANS-Update is een testbatterij die cognitieve achteruitgang of verbetering meet in de volgende vijf domeinen:

  • Onmiddellijk geheugen (List Learning and Story Memory)
  • Visuospatieel/constructioneel (Figure Copy and Line Orientation)
  • Taal (Picture naming and Semantic Fluency)
  • Aandacht (Digit Span and Coding)
  • Uitgesteld geheugen (List Recall, List Recognition, Story Memory, and Figure Recall)
Bruikbaarheid: 

De testbatterij is aanvankelijk bedoeld voor de screening van senioren met vermoeden van dementie, maar is ook breder bruikbaar voor mensen vanaf 12 jaar. De test is geschikt voor de assessment van lichtere vormen van dementie en kan toch binnen een half uur afgenomen worden. Nadeel is dat er geen executieve functies en motorische functies gemeten worden. Er zijn 4 parallelversies beschikbaar.

Normering: 

volgens leeftijd